Thông tin Y học cộng đồng
Thứ 7, Ngày 21/11/2020, 19:00
Thoái hóa khớp háng
Cỡ chữ: Font size: Giảm (A-) Mặc định (A) Tăng (A+)
21/11/2020
Thoái hóa khớp háng là bệnh lý chủ yếu gặp ở người lớn tuổi, là hậu quả của tuổi tác và tình trạng mài mòn khớp kéo dài.
Thoái hóa khớp háng là bệnh lý chủ yếu gặp ở người lớn tuổi, là hậu quả của tuổi tác và tình trạng mài mòn khớp kéo dài.

Tổng quan bệnh Thoái hóa khớp háng

Bệnh nhân thoái hóa khớp háng thường bị đau đớn kéo dài, cấu trúc khớp bị biến đổi và thậm chí là tàn phế, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống cũng như tạo thêm gánh nặng cho gia đình và xã hội. Nếu được chẩn đoán, điều trị sớm, bệnh sẽ phát triển chậm lại, giảm triệu chứng đau đớn, bệnh nhân khỏe mạnh hơn, giảm nguy cơ tàn phế.

Thoái hóa khớp háng gồm hai thể bệnh:

  • Thoái hóa khớp háng nguyên phát: chiếm 50% các trường hợp, hay gặp ở người trên 60 tuổi.
  • Thoái hóa khớp háng thứ phát: được phân thành các dạng nhỏ sau:

    Thoái hóa khớp háng sau chấn thương như: gãy cổ xương đùi, trật khớp háng hoặc vỡ ổ cối.

    Thoái hóa khớp háng sau biến dạng mắc phải coxa plana hoặc sau khi bị hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi.

    Thoái hóa khớp háng trên nền dị dạng cũ: trật khớp háng, thiểu sản khớp háng,...

Nguyên nhân bệnh Thoái hóa khớp háng

Nguyên nhân nguyên phát: chủ yếu gặp ở người cao tuổi, chiếm tỉ lệ cao nhất

Nguyên nhân thứ phát:

  • Tiền sử khớp háng bị viêm do thấp khớp, viêm khớp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp do lao.
  • Chấn thương khớp háng do lao động, tập luyện, chơi thể thao, ngã khi leo cầu thang,...
  • Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi không được điều trị dứt điểm nên khi bước sang tuổi trung niên dễ bị thoái hóa khớp háng.
  • Thoái hóa khớp háng do từ khi sinh ra đã có cấu tạo bất thường ở khớp háng hoặc chi dưới.
  • Thoái hóa khớp háng do biến chứng của các bệnh khác như gout, đái tháo đường, bệnh huyết sắc tố,...

Triệu chứng thoái hóa khớp háng

  • Đau có tính chất cơ học, đau tăng lên khi vận động
  • Đau cả khi nghỉ ngơi
  • Gây hạn chế vận động, đi lại khó khăn
  • Bệnh nhân thường đau vùng bẹn, sau đó lan xuống đùi, đau tăng lên khi cử động hay đứng lâu và thường đi khập khiễng.
  • Thường xuyên mỏi và tê cứng khi vận động đi bộ hoặc co duỗi khớp đùi háng.
  • Giai đoạn tiếp theo là xuất hiện những cơn đau nhói mỗi  khi vận động xoay người, gập người hoặc dạng háng, nhưng khi nghỉ ngơi sẽ hết đau.

    Về sau, những cơn đau xuất hiện dồn dập vào buổi sáng khi mới thức dậy và trở nên đau mỏi hơn về chiều tối.

    Cơn đau cũng xuất hiện khi người bệnh đột ngột đổi tư thế từ ngồi sang đứng và đau nhiều khi đi lại, dần dần đau tăng lên ngay cả khi nghỉ ngơi và ban đêm, đặc biệt là khi thời tiết chuyển mùa (nóng, lạnh đột ngột).

Đối tượng nguy cơ bệnh Thoái hóa khớp háng

Theo lương y Đỗ Minh Tuấn - nhà thuốc Đỗ Minh Đường , yếu tố nguy cơ gây ra thoái hóa khớp háng bao gồm:

  • Tuổi tác: tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng lớn
  • Béo phì
  • Khớp háng bị tổn thương hoặc hoạt động quá sức
  • Dị tật bẩm sinh khớp háng
  • Di truyền: gia đình có bố hoặc mẹ mắc bệnh thì nguy cơ mắc thoái hóa khớp háng cũng sẽ cao hơn nhiều lần so với người khác

Các phương pháp điều trị thoái hóa khớp háng

Các phương pháp được áp dụng để điều trị bệnh thoái hóa khớp háng bao gồm:

1. Điều trị nội khoa

+ Điều trị bằng thuốc tây:

Khi bị thoái hóa khớp háng, điều trị bằng thuốc tây là phương pháp đầu tiên được chỉ định. Mục đích của việc chữa trị bằng phương pháp này là nhằm giảm đau, khắc phục các triệu chứng lâm sàng. Đồng thời làm giảm sự tiến triển của bệnh. Những loại thuốc thường được sử dụng bao gồm:

  • Các loại thuốc giảm đau: Paracetamol, Co-codamol… có tác dụng giảm cơn đau do bệnh thoái hóa khớp gây ra.
  • Thuốc giãn cơ: Myonal, Mydocalm…hỗ trợ chữa trị tình trạng co rút, co cứng cơ bắp.
  • Thuốc kháng viêm: Aspirin, Ibuprofen, .. giúp hạn chế tình trạng sưng viêm và ngăn chặn được tình trạng viêm nhiễm lan ra các khu vực lân cận.

    + Các bài tập hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp háng:

    1.jpg
  • Các bài tập vật lý trị liệu giúp phục hồi chức năng vận động của khớp

    Ngoài việc dùng thuốc tây, áp dụng các bài tập hỗ trợ điều trị bệnh sẽ giúp cải thiện và phục hồi dần chức năng khớp háng. Theo chuyenkhoaxuongkhop, những bài tập thường được áp dụng hiện nay bao gồm:
  • Bài tập nâng cao chân: Bệnh nhân nằm sấp với tư thế 2 tay chống thẳng lên, hai mũi chân chạm mặt sàn. Sau đó, người bệnh đặt hai đầu gối chạm xuống đất rồi từ từ nâng hai chân lên, tạo với mặt sàn một góc 90 độ. Cứ giữ tư thế này khoảng 10 giây, sau đó lặp lại khoảng 10 phút mỗi ngày.
  • Bài tập kéo gối: Người bệnh nằm ngửa, hai đầu gối co. Tiếp theo, dùng tay để kéo đầu gối áp sát vào ngực. Giữ tư thế này khoảng 10 giây, tập luyện hàng ngày để thấy được hiệu quả mà nó mang lại.

    + Tập vật lý trị liệu:

    Những bài tập này thường giúp tăng cường lưu thông máu, tăng  sự vận động của các khớp. Đồng thời nó còn làm cho các cơ bắp xung quanh hông được tăng lên.

    Tuy nhiên, các bài tập này cần có sự hướng dẫn của các bác sĩ có chuyên môn. Điều này sẽ đảm bảo các bài tập mang đến tác dụng tốt, cũng có thể đảm bảo an toàn được cho bệnh nhân.

    Ngoài ra, giữ cân nặng hợp lý hoặc dùng các thiết bị hỗ trợ quá trình di chuyển cũng là biện pháp tốt. Chúng sẽ làm giảm được áp lực đến các khớp và làm cho chức năng khớp mau chóng được hồi phục hơn.

2. Điều trị ngoại khoa

Các phương pháp điều trị ngoại khoa sẽ được chỉ định khi các biện pháp nội khoa không mang lại hiệu quả hoặc khả năng vận động bị suy giảm nghiêm trọng. Cũng giống như điều trị nội khoa, điều trị thoái hóa khớp háng bằng phẫu thuật cũng nhằm vào mục đích giảm đau, cải thiện chức năng vận động của khớp. Cụ thể như sau:

+ Cắt bỏ xương:

Phương pháp này nhằm hạn chế tình trạng hình thành gai xương hoặc biến dạng khớp. Điều này giúp bệnh nhân có thể hoạt động trở lại bình thường.

+ Thay một phần khớp háng:

Được chỉ định khi khớp hạng chỉ bị hư một phần và phần sụn đã bị hao mòn.

+ Thay toàn bộ khớp háng:

2.jpg

Phẫu thuật thay toàn bộ khớp háng được chỉ định cho các trường hợp mắc bệnh nặng

Khớp háng của bệnh nhân sẽ được thay thế bằng khớp háng nhân tạo, nhưng mang chức năng như khớp háng tự nhiên. Phương pháp này thường được sử dụng trong trường hợp người bệnh bị thoái hóa khớp háng rất nặng, bệnh nhân đau nhiều và hay gặp ở những người trên 60 tuổi.

Phương pháp thay khớp háng toàn phần thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

Mắc các bệnh lý có thể khiến khớp háng bị tổn thương:

  • Viêm khớp dạng thấp: Bệnh do sự phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch gây ra. Những tổn thương do bệnh viêm khớp dạng thấp gây nên có thể ăn mòn xương, biến dạng khớp.
  • Viêm xương khớp: Mặt sụn bao bọc đầu xương sẽ bị tổn thương gây thoái hóa khớp háng.
  • Hoại tử xương: Vùng khớp háng không được cung cấp đầy đủ máu để nuôi dưỡng sẽ khiến chúng dễ bị lún, làm biến dạng khớp.

    Bị thoái hóa khớp nặng:
  • Bệnh kéo dài, sử dụng các loại thuốc giảm đau không đem lại hiệu quả.
  • Khi di chuyển, ngay cả khi sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như gậy, nạng vẫn bị đau.
  • Cơn đau làm bệnh nhân khó đứng dậy khi đang ngồi.
  • Bệnh nhân khó ngủ, gặp khó khăn khi lên xuống cầu thang do đau.

    Thay khớp háng toàn phần là biện pháp "cứu cánh" khi áp dụng các phương pháp khác không mang lại tác dụng. Nó giúp cải thiện được sự vận động của cơ thể, từ đó bệnh nhân có thể hòa nhập với cuộc sống thường ngày. Tuy nhiên, điều trị thoái hóa khớp háng bằng phương pháp này cũng tiềm ẩn nguy cơ gây nhiều biến chứng như:
  • Chảy máu sau mổ
  • Nứt xương đùi
  • Khớp háng bị nhiễm trùng
  • Trật khớp
  • Lỏng khớp
  • Làm cho các dây thần kinh xung quanh khớp háng bị tổn thương.
  • Chiều dài 2 chân không thăng bằng

    Do có thể gây ra biến chứng, bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về những vấn đề này trước khi thực hiện điều trị. Thêm vào đó, chú ý tìm đến những cơ sở y tế uy tín để tiến hành phẫu thuật.

3. Điều trị bằng y học cổ truyền

Theo quan niệm của Đông y, thoái hóa khớp sinh ra do yếu tố ngoại nhân (phong, hàn, thấp) xâm nhập vào cơ thể và yếu tố nội nhân (phủ tạng suy yếu, cơ địa) làm cho khí huyết tắc nghẽn, đau nhức. Nguyên tắc trị bệnh của đông y là chú trọng loại bỏ căn nguyên gây bệnh, thông kinh hoạt lạc, bổ khí huyết, can thận.

Để làm được điều đó, y học cổ truyền sử dụng các bài thuốc nam từ nhiều loại thảo dược quý có tác dụng trị bệnh tốt để chữa thoái hóa cột sống thắt lưng, thoái hóa khớp háng, thoái hóa khớp gối… Một số vị thuốc nam thường được sử dụng để trị thoái hóa khớp gồm:

+ Dây đau xương: Có công dụng giúp giảm đau, giảm co thắt cơ, ức chế hoạt động của hệ thần kinh.

+ Gối hạc: Tác dụng lưu thông khí huyết, giảm sưng tấy.

+ Tơ hồng xanh: Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi thấp.

+ Đỗ trọng: Có công dụng làm giãn mạch, tăng lưu lượng máu, mạnh gân cốt.

Theo lương y Đỗ Minh Tuấn, bên cạnh thuốc nam, y học cổ truyền còn sử dụng biện pháp châm cứu, bấm huyệt tác động vào kinh mạch, huyệt đạo để gia tăng hiệu quả điều trị. Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người kế nhiệm Đỗ Minh Đường - nhà thuốc nam gia truyền 5 đời bốc thuốc chữa bệnh cứu người. Nhà thuốc nổi tiếng điều trị hiệu quả các bệnh về xương khớp, thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp, gai cột sống… đặc biệt là bệnh thoái hóa khớp.

Chữa thoái hóa khớp bằng thuốc nam có ưu điểm an toàn và hiệu quả cao. Người bệnh có thể yên tâm dùng thuốc lâu dài mà không sợ tác dụng phụ. Vì vậy, đây được coi là biện pháp điều trị thoái hóa khớp tối ưu nhất hiện nay.

Sự tổng hòa, bổ sung các phương thuốc nhỏ với nhau tạo nên công dụng toàn diện. Vừa loại trừ tận gốc căn nguyên gây bệnh, khu phong, tán hàn, trừ thấp. Vừa thông kinh hoạt lạc, lưu thông khí huyết, làm mạnh gân cốt, hỗ trợ tái tạo sụn khớp và dịch nhầy. Đồng thời, thuốc còn giúp bổ gan, thận, tăng cường chức năng phủ tạng, nâng cao sức đề kháng để phòng ngừa tái phát.

Biện pháp phòng ngừa bệnh thoái hóa khớp háng

Nếu mắc bệnh viêm, chấn thương hoặc tật bẩm sinh ở khớp háng, người bệnh nên tích cực điều trị càng sớm càng tốt để hạn chế nguy cơ thoái hóa khớp khi lớn tuổi.

Người đã bị thoái hóa khớp háng có thể phòng ngừa, hạn chế các cơn đau bằng cách tập thể dục nhẹ nhàng hằng ngày, ăn nhiều thực phẩm giàu canxi như sữa, tôm, ốc, cua, dầu cá,...

Ăn nhiều thực phẩm giàu canxi để phòng ngừa thoái hóa khớp háng

Đồng thời, bệnh nhân thoái hóa khớp háng nên duy trì tinh thần thoải mái, đi ngủ sớm và thức dậy sớm.

Cần điều trị triệt để các bệnh có nguy cơ ảnh hưởng đến thoái hóa khớp hàng như bệnh gút,...

Bệnh thoái hóa khớp háng có thể dẫn tới nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được chẩn đoán và điều trị tích cực. Vì vậy, nếu có những dấu hiệu nghi ngờ thoái hóa khớp háng, người bệnh nên sớm đi khám để được các bác sĩ chẩn đoán bệnh và đưa ra phương hướng điều trị hiệu quả.

Nguồn tham khảo Đỗ Minh Đường

 

​ 

Lượt người xem:  Views:   1
Chia sẻ:
Share:
Tin khác
 
 
Ảnh
Video
Thông tin Y học cộng đồng